“اصابت موشک به هواپیمای مسافربری قابل پیشگیری بود”

 نشریه انگلیسی زبان “فوربس” پس از گفت‌وگو با چند کارشناس مسایل نظامی، از امکان پیشگیری از وقوع اصابت موشک به هواپیمای مسافربری اوکراین گزارش داده است.

 

کارلو کوپ، یکی از بنیانگذاران اندیشکده قدرت هوایی استرالیا به فوربس گفته: “حداکثر برد موشک‌های این سیستم پدافندی ۷ونیم مایل است و اگر هواپیما در رادار آن دیده شده باشد، اپراتورها یک دقیقه و ۵۳ثانیه فرصت تصمیم‌گیری داشته‌اند. درصورتی‌که از روی سامانه پدافندی عبور کرده باشد، سربازان باید ۳دقیقه و ۳۹ثانیه فرصت می‌داشتند”.

 

کارلو کوپ توضیح داده که “اگر آنان عجله‌ای نداشتند، باید برای تصمیمی با تامل برای منحرف کردنش (به‌واسطه به پرواز درآوردن یک رهگیر) زمان کافی می‌داشتند”.

 

مشخص نیست که ایران سیستم پدافندهوایی اس‌ای-۱۵ خود را به شبکه رادار دفاع هوایی مجهز کرده باشد. اگر یگان پدافندی اس‌ای-۱۵ به طور مستقل عمل می‌کرده، میدان دید اپراتورها متمرکز بر رادار کوتاه برد ۱۱ تا ۱۳ونیم مایلی بوده است.

 

وی می‌گوید: “با توجه به وجود ابزار متعدد شناسایی مشخصات پرواز هیچ عذری برای خطایی مرگ‌بار وجود ندارد. تنها توضیح معتبر، بی‌کفایتی است”.

 

این کارشناس مسایل نظامی همچنین گفته: “ایران در سال۲۰۰۷ میلادی ۲۹سیستم پدافند هوایی اس‌ای-۱۵ از روسیه خرید. روس‌ها مربی‌های ایران را آموزش داد و آنان هم نیروهای اپراتور را آموزش دادند”.

 

فوربس بر اساس یک گزارش‌ محرمانه وزارت دفاع آمریکا که به دست نیویورک‌تایمز رسیده، همچنین گفته است که یگان‌های دفاع هوایی ایران در سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ میلادی به اشتباه به سوی دو هواپیما شلیک کردند. ایران گمان کرده بود که اسرائیل به تاسیسات اتمی حمله کرده است. دفاع هوایی ایران باور داشته که هواپیمای دشمن احتمالا از مشخصات یک هواپیمای مسافربری استفاده کرده است.

 

دیوید دیپتولا، ژانرال بازنشسته نیروی هوایی ارتش آمریکا و رئیس موسسه مطالعات هوافضای میچل، هم به فوربس گفته که این سیستم پدافندی که با نام اس‌ای-۱۵ هم شناخته می‌شود، ابزارهای متفاوتی برای شناسایی هواپیمای خطوط بین المللی اوکراینی داشته است.

 

به گفته وی، “رادار باید بوئینگ ۷۳۷-۸۰۰ را در مسیر پروازی معمول، از فرودگاه به سوی شمال غرب نشان می‌داده است. در صورتی که این هواپیما به کشور وارد شده بود، توضیح اشتباه گرفته شدن آن، آسان‌تر بود”.

 

دستگاه‌های امنیتی – اطلاعاتی غربی باور دارند که این هواپیما به دلیل شلیک دو موشک از سوی پدافند تور ام-۱ سرنگون شده است. این سیستم پدافندی قابل جا‌به‌جایی، کوتاه‌برد و ساخت روسیه است.

 

موشک‌های این سیستم مجهز به کلاهک‌های کوچکی با بیش از ۱۴ کیلوگرم (معادل ۳۲ پوند) مواد منفجره است که قادر است تا هدف را متلاشی و به قطعات کوچک فلزی بدل کند.

 

بوئینگ ۷۳۷-۸۰۰ یک کد شناسایی ویژه انتقال داده است و اگر سیستم پدافند هوایی که آن را در‌یافت می‌کرده، با اختلال “بازرسی IFF” مواجه بوده، بایست قاعدتا به برنامه ترافیک خطوط هوایی در آن منطقه مراجعه می‌کرده است.

 

پرواز پی‌اس ۷۵۲ تقریبا یک‌ساعت تاخیر داشته و در ساعت ۶و ۱۲دقیقه بامداد فرودگاه را ترک کرده است. همچنین، اپراتور اس‌ای-۱۵ باید مسیر و سرعت هواپیما را روی رادار در نظر می‌گرفت. باید در نظر گرفته می‌شد که آیا این هواپیما در ارتفاعی کم، با سرعتی بالا و به سوی منطقه‌ای حساس در حرکت بوده است؟

 

بر اساس گزارش فوربس، پرواز پی‌اس ۷۵۲ در حال اوج گرفتن به ارتفاع ۸هزار پا و با سرعتی نسبتا کم ۲۷۵گره بوده است. این هواپیما در حال ترک منطقه و صعود به ارتفاع متوسط بوده و تلاش نمی‌کرده که ردی از خود گم کند و این درست مطابق یک عملیات معمول است.

 

تصمیم‌گیری پیچیده برای سربازانی که اپراتوری ضدهوایی را برعهده داشتند، احتمالا در پی اعلام آماده‌باش فوق‌العاده بوده است. چراکه ایران ساعاتی پیش از آن دو پایگاه آمریکا را در عین‌الاسد و اربیل عراق هدف حملات موشک‌های بالیستیک قرار داده بود.

 

فشار روانی و خستگی ناشی از آماده‌باش به مدت ۵روز پس از کشته‌شدن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه، احتمالا می‌تواند اثرگذار بوده باشد.