چرا بانک‌ها وام نمی‌دهند؟

تصور کنید، همین حالا شما متقاضی دریافت وام هستید، حال چرا بانک‌ها وام نمی‌دهند؟یا مگر نه آنکه بانک‌ها به‌عنوان مؤسسات مالی واسطه وجوه میان سپرده‌گذاران و گیرندگان تسهیلات وظیفه دارند، به متقاضیان وام دهند، چرا این کار نمی‌کنند. چطور در خارج از کشور شما به هر بانکی مراجعه کنید، می‌توانید وام بگیرید، پس در اینجا چرا برای دریافت وام ضوابط سخت و تقدم رابطه بر ضابطه حاکم است.

 

پاسخ به این سؤال جواب‌های متعددی دارد، فارغ از سیاست‌های اعتباری هیأت مدیره بانک‌ها که در هر بانک نسبت به بانک دیگر تفاوت دارد. ابتدا باید دانست با زبان بسیار ساده ترازنامه بانک‌ها دو بخش دارد، سمت راست: دارایی‌ها که تسهیلات در این بخش قرار می‌گیرد و سمت چپ: بدهی‌ها که سپرده‌ها در این بخش قرار می‌گیرد. هم‌اکنون بخش قابل توجهی از دارایی بانک‌ها قابلیت نقد شوندگی ندارد. مبلغ یا این بخش دارایی‌ها درترازنامه هر بانکی متفاوت است.

 

این اتفاق درترازنامه بانک‌ها به‌دلیل بروز سیاست‌های نادرست، فساد در اعطای تسهیلات بانکی یا عدم بازپرداخت وام‌های دریافت شده به‌عنوان منابع جایگزین وجود دارد. پس به این ترتیب قدرت وام دهی بانک‌ها تضعیف شده است. به این دارایی‌های منجمد شده در ترازنامه بانک‌ها می‌گویند دارایی‌های سمی.

بخش قابل توجهی از مبالغ و وام پرداخت شده به مردم(خواص یا عموم مردم) هنوز به بانک‌ها برگشت داده نشده است.این تسهیلات مشخص نیست که بازمی‌گردد یا باز نمی‌گردد.

 

بانک‌ها به‌دنبال وصول آن هستند.(تسهیلات غیر جاری، مشکوک وصول و لاوصول) همان طوری که عنوان شد، دو عامل نبود تقید بانک‌ها به مسیر صحیح پرداخت تسهیلات و شرایط رکود و تورمی و بد حسابی گیرندگان وام، دلیل اصلی عدم برگشت اصل و فرع(سود) وام‌های پرداخت شده، محسوب می‌شود.

 

اما نکته مهم‌تر، اینکه در شرایط تورم حدود 40 درصدی، هزینه تأمین و تجهیز پول برای بانک‌ها بیش از میزان 15 درصدی است که اکنون برای پرداخت سود به سپرده‌ها تعیین شده است.  بانک‌ها با عدم پرداخت وام، این علامت(سیگنال) را ارسال می‌کنند که هنگامی که نرخ تورم 40 درصد است وانتظارات تورمی تحریک شده است، وام با نرخ سود20 درصد یا بیشتر پرداخت نمی‌کنند، چون که این نرخ زیر نرخ تورم سالانه است و منفعتی برای آنها ندارد. آنها می توانند منابع‌شان در سایر بازارهای سرمایه گذاری کنند.

 

حال این سؤال مطرح می‌شود، چطور همین بانک‌ها، هنگامی که نرخ تورم 40 درصد است، به مردم 15 تا 20 درصد به‌صورت روزشمار سود می‌دهند، اینجا باید اشاره کرد که بانک‌ها حدود 100 درصد سود منفی به سپرده‌گذاران می‌پردازند و برنده در این بازی، بانک‌ها هستند.