صدسالگی عبدالرحیم جعفری

 

این عکس را علی دهباشی فرستاد. عکس عبدالرحیم جعفری است. مؤسس انتشارات امیرکبیر و یکی از ستون‌های تاریخ نشر کتاب ایران. از خادمان بزرگ فرهنگ ایران در قرن اخیر. انسان بزرگ. خودساخته. زیرک و زحمتکش. مصداق برجستۀ پیشرفت قدم‌به‌قدم. انسان سازنده. سودمند. جریان‌ساز. حجت موجه برای این نکته که ز کوشش به هرچیز خواهی رسید. با همت و تلاش و توکل از قعر چاه به اوج ماه توانی برآمد.

عکس عجیبی است. ملال و اندوه را در نگاه و چهرۀ مرد مقتدر ببینید. نگاهش به نگاه باغبانی می‌ماند که باغش اشغال و ایلغار شده. نگاه غارت‌زدۀ مستأصلش را تماشا کنید. انگار می‌گوید این درست که ز کوشش به هرچیز خواهی رسید اما درست‌تر اینکه در ایران به یک‌دم‌زدن، انقلاب زمانه خرمن رنج سالیانت را به باد نیستی خواهد سپرد.

عکس عجیبی است. کتابی که پیش روی جعفری گشوده است، شاهنامۀ امیرکبیر است. داستان این کتاب را جعفری در خاطراتش نوشته است. جعفری همیشه آرزو داشته که خدمتی درخور به شاهنامه کند و روان فردوسی را از خود شاد کند. پس هرچه از دستش برآمد کرد. خط و نقاشی و تذهیب و تشعیر و چاپ عالی. مثل ریگ پول خرج کرد. هفده سال کار مستمر. نوشته وقتی کتاب چاپ شد از شادی گریست که خدا به «کارگر فقیر پابرهنۀ چاپخانه» این توانایی و توفیق را داد که این کتاب را به ملت ایران هدیه کند.

دستنویس شاهنامۀ امیرکبیر در موزۀ آرامگاه فردوسی محفوظ است. جعفری نوشته که سرنوشت ناشر شاهنامه مثل سرایندۀ شاهنامه بود. هر دو از رنجشان گنجی نیافتند. هر دو کامشان تلخ ماند. هر دو چشم به آینده‌ای دوختند که مهربان‌تر و منصف‌تر و نجیب‌تر و حقگزارتر باشد. جعفری نوشته در دادگاه این شاهنامه مدرک جرم او بوده است.

خاطرات جعفری مدت‌ها کنار دستم بود و راه و بیراه می‌خواندمش. اما سطرهای پایانی مقدمه‌اش هنوز گریه‌ناکم می‌کند. آنجا که می‌نویسد در روز قیامت با کتاب خاطراتش به بارگاه الهی خواهد آمد تا خدا ببیند که او از محروم‌ترین و سختکوش‌ترین و امیدوارترین بندگان او بوده و همه عمر بیش از حد طاقت یک انسان متعارف٬ صبر و تحمل داشته است و همواره به خدا امید و توکل داشته است.

 

آقای جعفری امروز صدساله شدی. تولدت مبارک. هزارسالگی‌ات را هم به تو شادباد خواهند گفت. شک نکن. تو می‌مانی و پخته‌خواران می‌روند. دیروزود دارد سوخت‌وسوز ندارد. به سرنوشت فردوسی نگاه کن. جهان را کهن کرد و خود تازه است…

 

میلاد عظیمی

 

WP2Social Auto Publish Powered By : XYZScripts.com